تبلیغات
جغرافیا علم ،برنامه ریزی، زندگی و توسعه - بررسی جایگاه بندر چابهار در توسعه محور شرق
جغرافیا علم ،برنامه ریزی، زندگی و توسعه
چابهار نگین شرق ایران
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


زندگی اطلس جغرافی ماست
که در آن نقشه استان محبت پیداست
جلگه جهد و نمکزار حسد پیدا نیست
کوه چهل چشمه عشق ارتفاعش بسیار
و فلات ایمان حول این کوه چه وسعت دارد!


نام ونام خانوادگی عبدالصمد پناد
تحصیلات:دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا وبرنامه ریزی روستایی دانشگاه خوارزمی تهران
با عرض سلام وخسته نباشید خدمت همه کسانی که از این وبلاگ دیدن می کنند وبه علاقه مندان علم جغرافیااین وبلاگ جهت گسترش ومعرفی علم جغرافیا وتبادل نظربین علاقه مندان ایجاد شده است مارا با نظرات سازنده خود در غنای مطالب وبلاگ یاری نمایید
ایمییل:samadpanad@yahoo.com

مدیر وبلاگ : عبدالصمد پناد
نویسندگان
نظرسنجی
منطقه ازاد چابهارچه تاثیری در زندگی شما داشته است(نمونه موردی مردم دشتیاری)








بندر چابهار در معادلات حمل ونقل جهانی و ترانزیت کالا در سطح بین المللی کاملا شناخته شده است.این بندر که با داشتن موقعیت لجستیکی مناسب و حضور منطقه آزاد چابهار می توانست به دریچه ورودی کریدور شمال جنوب و محور شرق تبدیل شود، پس از گذشت ۳۱ سال از انقلاب اسلامی همچنان محروم و منتظر است.

سالها قبل در زمانیکه منطقه آزاد چابهار به عنوان یکی از مناطق آزاد تجاری صنعتی کشور متولد گردید روزنه های روشن امید در قلب سرزمینی سوخته درخشید .بندری که در زمان جنگ تحمیلی یک تنه جور بسیاری از مبادلات بین المللی ایران را می کشید ،پس از پایان جنگ یکباره فراموش گردید.آنهمه مزیت ، اعتبار بین المللی وموقعیت سوق الجیشی والبته لجستیکی می رفت تا در بوته فراموشی نابود گردد ولی شکل گیری منطقه آزاد چابهار چشم اندازی بسیار مطلوب را فراروی دیده مردم منتظر ومحروم منطقه گشود.

متاسفانه تعاریف بین المللی مناطق آزاد در ایران مانند بسیاری دیگر از تعاریف ومفاهیم به یکباره تغییر کرده وبه نوعی دچار تفکرات بومی گردید. اگر درتمام دنیا دولتها به عنوان اولین سرمایه گذار در مناطق آزاد جدیدالتاسیس ، متولی احداث ، تامین وتکمیل زیر ساختها می باشند ودر این راه عموماَ مبالغ هنگفتی را نیز صرف می نمایند، در کشور ما با دیدگاهی کاملاَ جدید والبته بسیار عجیب ، خود سازمانهای مناطق آزاد موظف شدند زیر ساختهای مورد نیازشان را بوسیله درآمد های حاصله از یکی دو تبصره که آنزمان قانونی وبعدها غیر قانونی گردید ،تامین نمایند.

اینگونه بود که تعریف جدیدی از منطقه آزاد در دنیا شکل گرفت والبته فقط در ایران امکان اجراء چنین تفکرات مصیبت باری وجود دارد.اگر خوب به اطراف نگاه کنیم خواهیم دید مناطق آزاد امارات متحده عربی در سال ۱۳۷۱ همزمان با شکل گیری مناطق آزاد ایران در ابتدای مسیر تکاملی خود قرار داشتند و فاصله اندکی حس می شد که اکنون بی تعارف باید عرض کنیم فاصله مناطق آزاد امارات با مناطق آزاد ایران غیر قابل مقایسه گردیده است.

ابهامات قانون چگونگی سرمایه گذاری در مناطق آزاد در فرآیند پذیرش سرمایه گذاران خارجی و پیچیدگی مفرط آن عملاَ بسیاری از سرمایه گذاران را منصرف نموده است .وجود ماده ۲۱ قانون چگونگی اداره مناطق آزاد ایران که یکی دیگر از شیرین کاریهای فرآیند بومی سازی مفهوم بین المللی مناطق آزاد در ایران می باشد و صراحتاَ به احتمال ملی سازی و مصادره سـرمایه گذاری های انجام شده در مناطق به نفع عامه مردم اشاره می نماید ، نقطه عطف منحنی ناکارآمدی مبحث سرمایه گذاری در مناطق آزاد جمهوری اسلامی ایران به شمار می رود.

معضلات قانونی و ناتوانی مدیران مناطق آزاد ایران که ناشی از فاصله بسیار زیاد تفکر مدیران ایرانی با تفکرات استراتژیک مدیران بین المللی است، زمینه از دست رفتن فرصتهای بسیار طلایی در جذب سرمایه های خارجی را به ویژه در منطقه آزاد چابهار فراهم نموده است.موقعیت منحصربفرد چابهار و منطقه آزاد قدرتمند آن می توانست این بندر را به عنوان نقطه مبدأ و ورود کریدورهای بین المللی حمل ونقل جهانی مبدل کند ، اما اتفاقی که اکنون شاهد آن هستیم حمل کالا به بنادر دبی وصادرات مجدد آن از طریق بندر شهید رجایی به مقصد کشور های آسیای میانه واروپا می باشد.

اگر دولت دبی طی مدت ۱۰ سال در حدود ۱۱ میلیارد دلار در مناطق آزاد خود هزینه نموده اکنون نیز شاهد رشد وشکوفایی هرچه بیشتر این مناطق وافزایش مقبولیت جهانی آنها می باشد.در نقطه مقابل دولت جمهوری اسلامی ایران حتی حاضر به تامین ضروری ترین نیاز های مناطق خود اعم آز آب شیرین،برق وسیستمهای حمل ونقل ننموده است.آنچه منطقه آزاد کیش را در این بین متمایز می نماید جاذبه های پذیرفته شده در مقوله گردشگری است که از قبل از انقلاب نیز زمینه های حضور سرمایه گذاران داخلی وخارجی را فراهم کرده بود . در هر صورت مناطق آزاد ایران من جمله چابهار با مشکلات عدیده ای روبرو اند که به آن اشاره می گردد

توسعه چابهار در کدامین گام :

مناطق آزاد چابهار علی رغم داشتن مزایای عالی و بعضاَ منحصر بفرد به تدریج در فرآیند توسعه از مناطق آزاد کشورهای رقیب منطقه عقب افتاده ومزیت های رقابتی خود را ازدست داده اند و فرصت توسعه را به پروژه هایی نظیر راه آهن بافق بندرعباس مشهد یا تاسیس بندر شهید رجایی واگذار نمود.

بودجه هنگفتی که دولت در احداث وتکمیل بندر شهید رجایی هزینه نموده است راه را برای تبدیل شدن این بندر به عنوان دروازه مبادلات تجاری ایران با جهان هموار نموده است.

خلأ بزرگی که به بهترین شکل توسط بنادر بزرگ ومجهز مناطق آزاد کشورامارات پوشش داده شده است.طرح توسعه بندر شهید رجایی که از سال ۱۳۸۳ شکل جدی تری به خود گرفته است ،عملاَ این بندر را در حوزه برون مرزی مقابل بزرگترین بندر تجاری خلیج فارس یعنی دبی قرار میدهد .اگر چه امکانات وتوانمندیهای بندر دبی وامتیازاتی که در قالب مناطق آزاد امارات به تجار وسرمایه گذاران اعطاء می شود ، به عنوان نقاط مثبت غیر قابل انکار زمینه برتری بندر دبی را فراهم آورده است.

سیاستهای توسعه ای بندر شهید رجایی به گونه ای است که با پایان یافتن عملیات فاز دو، ظرفیت کانتینری بندر شهید رجایی به ۷/۵ میلیون TEU و با پایان عملیات فاز سه، ظرفیت کانتینری این بندر با دو میلیون TEU افزایش به ۶/۷ میلیون TEU خواهد رسید . .اتصال به شبکه ریلی ودسترسی سریع به شبکه جاده ای کشور و وجود فرودگاه بین المللی بندرعباس همه وهمه مزیت هایی است که نقش این بندر به عنوان مهمترین مرکز جذب مبادلات ترانزیتی کشورهای حوزه خلیج فارس، شبه قاره هند و آسیای جنوب شرقی به مقصد کشور های آسیای میانه واروپا را پر رنگ تر از قبل خواهد نمود.

متأسفانه ناکارآمدی مسیر های ترانزیتی در ایران ، عملاَ کارشناسان حمل ونقل بین المللی را برآن داشته است تا به دنبال مسیر های جدید ترانزیت کالا با محوریت حذف جمهوری اسلامی ایران باشند.زمزمه هایی که اکنون مطرح است معرفی مسیر جدید ترانزیت کالا از کشور کویت عراق ترکیه به مقصد اروپا می باشد.رشد وتوسعه بندر گوادر پاکستان نیز قطعاَ در آینده مهمترین جایگزین کریدور شرق ومحل تغذیه کشورهای آسیای میانه از مسیر پاکستان افغانستان خواهد بود.مسیری که به لطف نا آرامی های سیاسی پاکستان وتشنج در افغانستان تاکنون ناکارآمد بوده است.

در خصوص منطقه آزاد چابهار آنچه که همچنان به عنوان یک مزیت ونقطه قوت تلقی وتبلیغ می گردد "ترانزیت " می باشد به واقع منطقه آزاد چابهار از زمان تاسیس یکی از نقاط شناخته شده بین المللی در معادلات حمل ونقلی به شمار می رود. به طوریکه مسیر ترانزیتی A۷۲ در اسناد بانک توسعه آسیا و سازمان حمل ونقل جهانی به عنوان کوتاه ترین مسیر زمینی حمل ونقل در کریدور ارتباطی اقیانوس هند وکشورهای آسیای میانه ، ثبت گردیده است

در شهریورماه ۱۳۷۹ و زمانی که موافقتنامه کریدور شمال جنوب در سن پترزبورگ میان وزرای حمل ونقل سه کشور ایران ، هند وروسیه به امضاء رسید چابهار به عنوان بندری استراتژیک در این کریدور معرفی گردید. بندر چابهار واتصال آن به مرز ترکمنستان در منطقه مرزی باجگیران کوتاه ترین مسیر حمل ونقل زمینی کالا در کریدور شرق وشاهراه تغذیه کشورهای آسیای میانه محسوب می گردید.

اما این برتری استراتژیک به تنهایی برای هدایت مبادلات تجاری در قالب ترانزیت به این مسیر کافی به نظر نمی رسید. لزوم احداث ، تکمیل ، نوسازی و بهسازی زیر ساختهای لازم از جمله بندر واسکله های آن، فرودگاه ، ریل راه آهن و شبکه جاده های زمینی به شدت احساس می شد. دو حلقه اساسی اتصال اقیانوس هند به کشور های آسیای میانه در دو نقطه استراتژیک یعنی چابهار وسرخس شکل گرفت ولی سایر حلقه های اتصال دهنده این دو منطقه ازسال ۱۳۷۲ تا کنون تغییر چندانی نکرده است.

بندر چابهار به تدریج مهمترین مزایای خود را در بخش ترانزیت از دست خواهد داد. چابهار که زمانی به عنوان یکی از ده مگاپورت آینده جهانی نامیده می شد ،اکنون باید افسوس فرصتهای از دست رفته را بخورد.عدم اهتمام دولت مردان در احیاء چابهار به عنوان بندری قدرتمند ومتصل به شبکه های کارآمد حمل ونقل در منطقه با عنصر ضعیف قوانین سرمایه گذاری در مناطق آزاد در هم آمیخت تا نوار ناکامی های این خطه کامل گردد.

درسالهای اخیر دولت اگرچه حرکتهای مثبتی را در خصوص اعطاء امتیازات منحصربفرد به چابهار از خود نشان داده است که در این بین می توان به مصوبات جلسه کمیته کارشناسی شورایعالی توسعه صادرات غیر نفتی مورخ ۲۴/۵/۱۳۸۵ اشاره نمود ، ولی عملکرد بندر چابهار درخصوص صادرات و ترانزیت خود شاهد انزوا وحذف تدریجی این بندر در مبادلات بین المللی وداخلی است .

ادامه دارد





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
عبدالصمد پناد
شنبه 11 شهریور 1391
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.




پیوند روزانه
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
به سایت ما خوش آمدید
نام و نام خانوادگی      
آدرس ایمیل      
کلیه حقوق این وبلاگ برای جغرافیا علم ،برنامه ریزی، زندگی و توسعه محفوظ است